Konto pracodawcy

Polska wydała już 3 mln wiz pracowniczych dla obywateli Ukrainy

Polska prowadzi otwartą i przyjazną politykę dotycząca zatrudniania obywateli Ukrainy. W 2012 r. wprowadzono uproszczony system pozyskiwania pracowników z niektórych krajów zza wschodniej granicy Polski. Skorzystało z niego wielu Ukraińców – polskie konsulaty na Ukrainie w latach 2014 – 2016 wydały ponad 3 mln wiz, w tym 1,3 mln wiz pracowniczych. Jednak uproszczony system był także powszechnie wykorzystywany do wyłudzania wiz i umożliwiania cudzoziemcom przyjazdu do strefy Schengen w celach innych niż deklarowane podjęcie pracy w Polsce. Od 1 stycznia 2018 r. wprowadzono nowe przepisy w zakresie zatrudniania cudzoziemców. NIK zaprezentował problemy i najważniejsze zagadnienia dotyczące migracji zarobkowej z Ukrainy.


Od początku 2018 r. wprowadzono rejestry spraw dotyczących oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi oraz ewidencje tych oświadczeń. Minister właściwy ds. pracy ma obowiązek utworzyć i prowadzić w systemie teleinformatycznym rejestr centralny obejmujący dane w sprawach z zakresu wykonywania pracy przez cudzoziemców. Dostęp do ewidencji oświadczeń zyskał konsul, co umożliwi mu weryfikację przedkładanych dokumentów przez cudzoziemców. Wprowadzono możliwość odmowy wpisania oświadczenia do ewidencji, jeśli z okoliczności wynika, że zostało ono złożone dla pozoru i będzie wykorzystane przez cudzoziemca w celu innym niż wykonywanie pracy dla danego podmiotu oraz gdy podmiot zatrudniający cudzoziemca nie dopełnia obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy innym osobom. Podmioty zatrudniające cudzoziemca zobowiązano do pisemnego powiadamiania Powiatowych Urzędów Pracy o podjęciu przez niego pracy najpóźniej w dniu jej rozpoczęcia,  lub w przypadku niepodjęciu pracy w terminie 7 dni od daty rozpoczęcia określonej w ewidencji oświadczeń. Niespełnienie przez pracodawcę powyższych obowiązków ma być karane grzywną. Ze względu na krótki czas obowiązywania tych zmian, nie jest znany ich wpływ na rynek pracy i bezpieczeństwo państwa.

Polska wydała ponad 180 razy więcej wiz niż inne kraje
Do tej pory liczba wiz wydawanych obywatelom Ukrainy z roku na rok znacząco rosła. Polskie placówki konsularne na Ukrainie wydały w latach 2014-2016 łącznie ponad 3 mln wiz, w tym 1,3 mln wiz pracowniczych. Dla porównania, w tym samym okresie, placówki Czech, Słowacji i Węgier, które nie posiadały tzw. uproszczonej procedury zatrudniania cudzoziemców, wydały łącznie jedynie 16 tys. wiz. Oznacza to, że Polska wydała ponad 180 razy więcej wiz. Liczba wiz wydanych na Ukrainie przez urzędy konsularne Polski, Czech, Słowacji i Węgier w latach 2014-2016. Od 2014 r. liczba wydanych na Ukrainie wiz pracowniczych rośnie co roku o ok. 200 tys. Według danych MSZ w 2014 r. było to 223 tys. wiz, w 2016 r. - ponad 652 tys., a w 2017 r. wydano aż 845 tys. takich wiz. Rosnący trend utrzymuje się mimo zmiany przepisów na początku 2018 r. Wg danych MSZ w styczniu 2018 r. wydano na Ukrainie 61 261 wiz pracowniczych, tj. o blisko 11 proc. więcej niż w styczniu 2017 r. (55 295 wiz pracowniczych).

Niestety, jak wykazała kontrola NIK, uproszczony system zatrudniania cudzoziemców, oparty jedynie na rejestracji oświadczeń o zamiarze zatrudnienia bez ich weryfikacji umożliwiał składanie nieprawdziwych oświadczeń. Oświadczenia często były przedmiotem nielegalnego obrotu, a następnie podstawą do wyłudzenia wizy pracowniczej przez cudzoziemców i wykorzystywane wyłącznie do uzyskiwania prawa wjazdu i pobytu w Polsce. Nieprawdziwe oświadczenia, wykorzystywane do wyłudzania wiz, umożliwiały cudzoziemcom przejazd do strefy Schengen w celach innych, niż deklarowane podjęcie pracy w Polsce. Straż Graniczna przeprowadziła na wniosek NIK kontrole 48 podmiotów, które zarejestrowały oświadczenia o zamiarze zatrudnienia cudzoziemców i wystąpiły o zezwolenie na pracę dla nich. Kontrola ponad 24 tys. zarejestrowanych oświadczeń lub wydanych zezwoleń dla tych 48 podmiotów wykazała, że aż 72 proc. cudzoziemców, na ich podstawie przekroczyło co prawda granicę RP, ale deklarowanego legalnego zatrudnienia nie podjęło.  Liczba cudzoziemców, którzy przekroczyli granicę RP na podstawie wiz pracowniczych w relacji do faktycznie podejmujących pracę w zadeklarowanych podmiotach (na przykładzie losowo wybranych 48292 przypadków). W stosunku do 90 proc. cudzoziemców podmioty, które wystąpiły o ich zatrudnienie, nie zgłosiły tych osób do ubezpieczenia ZUS. Ponadto według danych organów skarbowych 40 proc. tych podmiotów nie osiągnęło żadnych przychodów. Świadczy to o wykorzystywaniu oświadczeń i zezwoleń na pracę jedynie do uzyskania dla cudzoziemca wizy z zamiarem przekroczenia granicy i wjazdu na teren Polski, a tym samym do strefy Schengen. W szczególności dotyczy to firm, które jedynie rejestrują fikcyjną działalność gospodarczą i nie posiadają organizacyjno-finansowych możliwości zatrudnienia cudzoziemców.

Ważnym elementem właściwej współpracy Polski i Ukrainy są działania dążące do minimalizacji naruszeń praw pracowniczych dla legalnie pracujących w Polsce obywateli Ukrainy.  Najwyższa Izba Kontroli wnioskowała do Państwowej Inspekcji Pracy o przeprowadzenie kontroli w tym zakresie u wybranych przez NIK pracodawców. Kontrola PIP objęła 44 pracodawców, zatrudniających łącznie ponad 4 tys. cudzoziemców. Wykazała ona ponad 1,5 tys. przypadków naruszania praw pracowniczych, polegających m.in. na: zawieraniu umów cywilno-prawnych zamiast umów o pracę, zaniżaniu wynagrodzeń, zatrudnianiu bez zaświadczeń lekarskich i szkoleń bhp. Warto podkreślić, że NIK wytypował do kontroli 60 pracodawców zatrudniających cudzoziemców. Jednak w 16 przypadkach Inspekcji Pracy nie udało się przeprowadzić kontroli, ponieważ wybrane podmioty nie prowadziły działalności pod zarejestrowanym adresem albo kontakt z nimi nie był możliwy (np. pod jednym z podanych adresów znajdował się dworzec autobusowy).

(red./źr NIK)

kobiety w logistyce
Kobiety w zarządach firm - perspektywa globalna
Różnice w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn w Polsce sięgają prawie 20 proc.
JoomlaXTC News - Copyright Monev Software LLC
poradnik
Czy można i czy warto pożyczać licencję transportową?
Jak rozwiązać problem z brakiem rąk do pracy w branży TSL?
Inteligentne tachografy – co zmienią w pracy kierowcy?
Stan opon a bezpieczeństwo drogowe
Leasing samochodów w Polsce - kto straci na zmianach w prawie?
Rewolucja w umowach o pracę?
JoomlaXTC News - Copyright Monev Software LLC
opinie, komentarze
Jak zmiany klimatyczne decydują o zmianach na rynku nieruchomości logistycznych?
Znaczne spowolnienie tempa wzrostu e-handlu – czeka nas kolejna zmiana w sprzedaży towarów?
Czym firmy kuszą pracowników tymczasowych przed świętami kiedy brakuje rąk do pracy?
Kto w Polsce straci najwięcej na twardym Brexicie?
JoomlaXTC News - Copyright Monev Software LLC
warto przeczytać
Volvo Trucks w kampanii “Strażacy – dziękujemy”!
Centralny Port Komunikacyjny rozpoczął działalność – znany jest już skład za ...
Igor Reguski dyrektorem powierzchni logistycznych w BNP Paribas Real Estate
Axell stawia w Polsce na usługi magazynowe
Agility Logistics rozwija usługi dla branży kosmetycznej i perfumeryjnej
OT Logistics podsumował sezon żeglugowy 2018 na Kanale Gliwickim i Odrze
150 miejsc pracy w nowym magazynie ID Logistics w Woli Bykowskiej
Nowa siedziba szczecińskiego oddziału Rohlig Suus Logistics
Fracht FWO Polska rozbudowuje flotę podwykonawców w transporcie drogowym
JoomlaXTC News - Copyright Monev Software LLC